8 juni 2016
Home Missies European Union Training Mission in Mali

European Union Training Mission in Mali

Na ruim zestig jaar Franse overheersing werd Mali in 1958 zelfstandig. Daarna volgde een lange onrustige periode.

1.096

(1 juni 2013 – heden) dagen

± 10

Uitgezonden militairen

0

Omgekomen militairen

Pas vanaf midden jaren negentig was er sprake van een langere tijd van rust en orde in het land. Na afloop van de Libische burgeroorlog in 2011 keerden veel Toearegs (een nomadisch Berbervolk dat onder meer in Noord-Mali woont) die voor Kadhafi hadden gevochten zwaar bewapend terug naar Mali.

Begin 2012 sloten nationalistische Toearegs een verbond met Islamitische rebellen en begonnen in het noorden van Mali aan een opmars richting het zuiden. Het slecht geleide en matig getrainde Malinese leger bleek geen partij te zijn voor de opstandelingen. Ontevreden militairen pleegden een staatsgreep waarbij zij de Malinese president verjaagden. Na onderhandelingen werd een overgangsregime geïnstalleerd. De internationale gemeenschap bleef bezorgd over de instabiele situatie in Mali. In januari 2013 begonnen de rebellen een nieuw offensief richting het zuiden. Op verzoek van de Malinese overgangsregering greep Frankrijk militair in. Vanaf hun bases in Mali voerden de Fransen luchtaanvallen uit op de rebellen. Het tegenoffensief (Operatie Serval) verliep succesvol; Franse militairen dreven de opstandelingen binnen korte tijd terug naar het noorden.

In diezelfde maand stemden de ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie in met de oprichting van de European Union Training Mission in Mali (EUTM Mali). Deze EU-missie is verantwoordelijk voor de training en de hervorming van het Malinese leger. Ook de Nederlandse regering wilde een bijdrage aan EUTM Mali leveren, maar voordat de besluitvorming daarover was voltooid, was de missie gevuld en was een substantiële Nederlandse bijdrage niet meer nodig was. Wel plaatste Nederland in juli 2013 een onderofficier op roulatiebasis in de staf van het Belgische detachement in de stad Koulikoro dat force protection bood aan instructeurs van de andere EU-landen. Ongevaarlijk was de missie niet. Op 22 maart 2016 werd het EUTM-hoofdkwartier in hotel Nord-Sud in de Malinese hoofdstad Bamako, waar ook de militaire instructeurs verbleven,  aangevallen door vier gewapende mannen. Er raakte geen EUTM-personeel gewond. De aanvallers werden uitgeschakeld, waarbij twee van hen om het leven kwamen.

UTM Mali zou in eerste instantie tot maart 2014 duren. EUTM-instructeurs zouden in vijftien maanden vier bataljons van 700 man elk opleiden. Begin september 2013 besloten de Europese ministers van Defensie om de missie met een jaar te verlengen, zodat het volledige Malinese leger kon worden opgeleid. Ook de Nederlandse detachering werd verlengd. In 2014 werd de missie nog eens verlengd, tot 18 mei 2016. Begin 2016 kwam er weer een verlenging, nu tot eind 2016.

Sinds juli 2013 maakt EUTM Mali onderdeel uit van de veel grotere United Nations Multidimensional Integrated Stabilization Mission in Mali (MINUSMA). De 11.000 militairen van MINUSMA moeten de jihadistische strijders in Noord-Mali in toom houden. De Nederlandse bijdrage aan MINUSMA bestaat uit zo’n 450 militairen, grotendeels Special Forces en inlichtingenspecialisten ten behoeve van inlichtingenvergaring voor MINUSMA. Het is de bedoeling dat het verstrekte Malinese leger op termijn de taken van MINUSMA overneemt. De afbouw van de militaire component van MINUSMA hangt dus nauw samen met het succes van EUTM Mali. Het mandaat van MINUSMA loopt tot eind 2016. Nederland levert ook een bijdrage aan de civiele EU-missie EUCAP (EU capacity building mission) Sahel Mali die zich bezig houdt met de training van politie, gendarmerie en nationale garde. Naast een aantal civiele politiefunctionarissen is er sinds december 2015 een functionaris van de Koninklijke Marechaussee voor EUCAP Sahel Mali actief die opleidingen verzorgt op het gebied van Human Resource Management.

Foto’s: Nederlands Instituut voor Militaire Historie

Leestips