6 september 2019
Home Nieuws 75 jaar vrouwen bij de krijgsmacht

75 jaar vrouwen bij de krijgsmacht

Tekst: Johan Kroes

In 75 jaar tijd is er voor vrouwen bij de krijgsmacht – gelukkig – veel veranderd. Dat gebeurde in drie fases.

Pionieren (1944 – 1978)
In 1944 worden er voor het eerst vrouwen bij de krijgsmacht toegelaten. Nederland krijgt drie vrouwenafdelingen: het Vrouwenkorps van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (VK-KNIL), het Vrouwen Hulpkorps van de Landmacht (VHK) en de Marine Vrouwenafdeling, de Marva. In 1951 komt daar de MILVA bij, de militaire vrouwenafdeling van de Landmacht. Een jaar later wordt er ook een vrouwenafdeling binnen de Nederlandse luchtmacht opgericht: de LUVA, de Luchtmacht Vrouwenafdeling. Vrouwen mogen dan nog geen gevechtsfuncties bekleden en in totaal vullen ze slechts 1% van het totale personeelsbestand.

Francine Cools (96) meldde zich in 1946 aan bij de Marva en ging aan de slag bij de verbindingsdienst. Enkele maanden daarna ging ze op missie naar Nederlands-Indië.

Integreren (1978 – begin jaren 90)
In 1978 worden de eerste vrouwen toegelaten tot de officiersopleiding. Een jaar later wordt de eerste Nederlandse vrouw uitgezonden naar Libanon. De aparte vrouwenafdelingen worden opgeheven en is de integratie van vrouwen binnen krijgsmacht een feit. In die jaren blijft het aandeel vrouwen binnen de krijgsmacht hangen op zo’n 3 tot 4%.

Marielle Winnubst-Benda (56) vloog als een van de eerste vrouwelijke helikopterpiloten in een Alouette III en een Chinook. Ze ging op diverse missies.

Normaliseren (begin jaren 90 – 2019)
Nederland gaat actief vrouwen voor de krijgsmacht werven. Steeds vaker vervullen ze operationele en technische functies en worden ze uitgezonden. In 1991 krijgt Nederland de eerste vrouwelijke F-16 vlieger. Ook komen er vrouwelijke commandanten op schepen, vrouwelijke generaals en kunnen vrouwen intreden bij de infanterie en het Korps Mariniers. Inmiddels geldt ook de dienstplicht voor vrouwen – al is de opkomstplicht op dit moment opgeschort.

Alieke is op dit moment de enige vrouwelijke onderofficier bij de genie. In 2014 ging ze op missie naar Mali.

Meer weten over 75 jaar vrouwen bij de krijgsmacht?

 

  • Bekijk een filmpje over de eerste vrouwen die tot de krijgsmacht toetraden en de oprichting van de eerste drie vrouwenafdelingen.
  • In 1986 kwam een documentaire van Ria Groeneveld uit over vrouwen bij de Nederlandse krijgsmacht. Deze is gemaakt naar aanleiding van het aannemen van een wet in 1971 die mannen en vrouwen in overheidsfuncties gelijkstelt. In de documentaire komen militairen aan het woord over  vooroordelen, discriminatie en integratie binnen de Nederlandse krijgsmacht.

Vrouwen in het leger: moet dat nou?
‘Of de vrouwelijke hulpkorpsen hun plaatsen zullen krijgen in het kader van onze toekomstige strijdkrachten is nog niet beslist. Bij den van nature behoudenden Nederlander bestaat er een gevoel van: waarom moet dat nou? Er wordt gewezen op de moreele gevaren: het kan toch nooit goed gaan, jongens en meisjes onder niet geheel normale omstandigheden zoo dicht op elkaar.’
Uit: ‘Vrouwen onder de wapenen’, De Groene Amsterdammer (1946)

In 2018 telt Nederland 39.839 militairen, daarvan is 3.312 vrouw. Dat is 8,3 procent. Bij de burgers die voor defensie werken ligt dit percentage hoger. Dat zijn in totaal 16.209 mensen, waarvan 3.813 vrouwen. Dat is 23,5 procent.
[Bron: brochure kerngegevens defensie 2018]

Advertentie Marine Vrouwenafdeling
Met verschillende campagnes werden vrouwen – of: meisjes – geworven om bij de krijgsmacht te komen. Bij de Koninklijke Marine, bijvoorbeeld.

Dit is een advertentie uit 1949, voorzien van een coupon voor het aanvragen van een inlichtingenboekje.
(Bron: Maritiem Digitaal)

En deze, met de tekst: ‘Dag Marva, je maakt de marine een stuk aardiger’

Meidenvaardag
Defensie organiseert sinds 2005 jaarlijks een ‘meidenvaardag’. In 1019 varen ruim 200 meisjes mee met het Amfibisch Transportschip Zr.Ms. Johan de Witt. De krijgsmacht laat tijdens deze dag zien dat het leven van een militair er anders uitziet dan veel meisjes wellicht denken.

‘Hoewel de helft van de arbeidsmarkt uit vrouwen bestaat, kiezen uiteindelijk maar heel weinig voor een beroep als militair. En dat is jammer, want ook bij het leger willen we een afspiegeling zijn van de samenleving’, zegt Suzanne van Opstal, campagnemanager bij defensie. ‘Daarnaast is het bewezen dat vrouwen een belangrijke rol spelen tijdens missies.’

[Bron: Eenvandaag]

Bekijk video

Campagne Defensie 2018

Defensie lanceerde in 2018 een indrukwekkend campagnefilmpje om vrouwen te werven voor Defensie.