Home » Nieuws » 70 Jaar Tweede Politionele Actie 19 december 2018

Vandaag is het 70 jaar geleden dat in voormalig Nederlands-Indië de Tweede Politionele Actie onder codenaam ‘Operatie Kraai’ van start ging. Op bevel van generaal Simon Spoor overschreden Nederlandse militaire kolonnes op 19 december 1948 op Java en Sumatra de demarcatielijn met als doel de Republiek Indonesië de militaire genadeklap toe te dienen.

In de interviewcollectie van het Veteraneninstituut vertellen tientallen Indiëveteranen over deze enerverende weken waarnaar velen reikhalzend hadden uitgekeken. “Nou kunnen we eindelijk eens een keer wat terugdoen, aan die akelige kerels aan de andere kant [van de demarcatielijn]. Nou, dat hebben we gedaan.”, aldus Johannes Blom, destijds pelotonscommandant van het 4e bataljon van het Garderegiment Prinses Irene.

De hoop dat Operatie Kraai een einde zou maken aan de jarenlange guerrillastrijd bleek ijdel, ondanks de spectaculaire start. Parachutisten landden onder meer bij het politieke en militaire centrum Djokjakarta op Midden-Java en namen daar de Republikeinse leiders, onder wie Soekarno, gevangen.

(Foto: NIMH)

Belangrijke andere doelen werden echter niet behaald. De Indonesische legerleiding wist bijvoorbeeld te ontsnappen. Ook verliep de opmars op Midden- en Oost-Java dermate moeizaam dat veruit het grootste deel van de Tentara Nasional Indonesia (het Republikeinse leger) aan omsingeling kon ontsnappen. Van een militaire genadeklap was geen sprake.

In internationaal politiek opzicht was de Tweede Politionele Actie een fiasco. Nederland kwam nu volslagen geïsoleerd te staan en werd stapsgewijs gedwongen gehoor te geven aan resoluties van de VN-Veiligheidsraad, waarin stopzetten van het offensief, de vrijlating van de Republikeinse leiders en de terugtrekking uit Djokjakarta werden geëist.